Vet en suiker: een magische combinatie? 

3 april 2019

Vet en suiker: een magische combinatie?

Vet is een bijzonder ingrediënt. De smaakpapillen in onze tong kunnen vijf verschillende smaken van elkaar onderscheiden: zoet, zout, zuur, bitter en umami. Umami is een soort proteïne smaak. Hoewel vet niet in dit rijtje van detecteerbare smaken hoort, is het toch een belangrijk bestanddeel van bewerkt voedsel geworden. Het toevoegen van vet aan een product maakt bijvoorbeeld dat het langer houdbaar is, een stevigere textuur heeft en knapperiger is. Het maakt het voedsel zelfs zichtbaar aantrekkelijker. Ook maskeert het smaken die we eigenlijk niet zo prettig vinden, en verschuift het onze aandacht naar de smaken van een product die we juist wel aangenaam vinden. Hierdoor is vet een ideaal ingrediënt voor de voedingsindustrie in haar missie om houdbare, aantrekkelijke, lekkere producten te produceren.

Aangezien vet niet gemakkelijk te detecteren is qua smaak, krijgen we er niet snel genoeg van. Onderzoeker Andrew Drewnowski heeft dit mooi geïllustreerd met een experiment waarbij een groep studenten verschillende mengsels van room en suiker kreeg voorgeschoteld. Bij het verhogen van de concentratie van suiker in een mengsel, werd op een gegeven moment een soort breekpunt bereikt. Zodra een bepaalde hoeveelheid suiker was bereikt, vonden de studenten een mengsel met nóg meer suiker onaangenaam. Bij voorzetten van mengsels met een toenemend vetgehalte, bleef dit breekpunt echter uit. De studenten bleven ieder nieuw mengsel eten, ongeacht de hoge concentratie vet.

Wat vet nóg gevaarlijker maakt voor een gebalanceerd eetpatroon, is dat het een bijzondere combinatie met suiker vormt. Vet en suiker maken elkaar aantrekkelijker. Dit was te zien aan de reactie van de studenten toen er een beetje suiker werd toegevoegd aan de vetste mengsels. Deze werden nóg lekkerder gevonden. Het bizarre was dat de studenten ook nog eens dachten dat de room juist minder vet bevatte. Dit maskerende effect is van grote waarde in de voedingsindustrie, omdat hiermee een breed scala van producten kan worden gemaakt die vetarmer lijken dan ze zijn. We zijn ons redelijk bewust van suiker in producten, maar we onderschatten het effect van vet. Als je bijvoorbeeld denkt aan een zak M&Ms, dan weet je dat dit veel suiker bevat. Als we echter kijken naar waar de calorieën vandaan komen, zien we dat koolhydraten alleen 47% van de calorieën leveren. 46% van de calorieën komt van vet! 

Vet en suiker hebben dezelfde impact op onze hersenen als verslavende drugs: bij het eten ervan wordt er in je hersenen direct dopamine afgegeven. Hierdoor resulteert het eten van suiker en vet, in het verlangen in nóg meer ervan. Wie herkent het niet? Zodra je één chocoladekoekje pakt, eet je er zo nog een paar, tenzij je heel veel zelfcontrole uitoefent. Daarbij komt dat de combinatie van vet en suiker elkaar zodanig maskeert, dat je niet eens heel goed doorhebt hoe zoet en vet de snack is. Hoe kun je het effect van deze magische combinatie minimaliseren in het dagelijks leven? Een quick-win is om zaken als koekjes en cake, te vervangen door een wat onschuldigere variant: bijvoorbeeld een volkoren beschuitje met wat boter en chocoladehagelslag. Je trakteert jezelf daarmee nog steeds op een snack met vet en zoetigheid, máár het heeft een paar voordelen ten opzichte van koekjes:

  1. Je krijgt meer vezels binnen door het volkorenbeschuitje
  2. Je moet er meer moeite voor doen, waardoor je het in tegenstelling tot een koekje, bewuster eet
  3. Je ziet veel beter hoeveel suiker en vet je snack bevat, waardoor je betere controle uitoefent
  4. Je geniet er langer van

Op die manier kun je je valkuilen steeds meer vervangen door betere varianten. Als je bijvoorbeeld graag chips eet, vervang je het bijvoorbeeld door volkoren toastjes met humus of iets anders. Deze kleine aanpassingen kosten weinig moeite en discipline, maar hebben over een langere tijd een grote impact!

Deborah Monfils is een blogger op het gebied van gezondheid en afvallen. Opgegroeid in een familie met ernstig overgewicht, is zij van jongs af aan geïnteresseerd in factoren die bijdragen aan een gezonde leefstijl. In haar blogs biedt zij invalshoeken vanuit de psychologie, haar geneeskunde opleiding en ervaring in het bedrijfsleven. www.physicalbusiness.com 

Print Friendly, PDF & Email