Goede gewoontes – deel 1

 

Haastige spoed is zelden goed. Het spreekwoord geldt op allerlei vlakken in het leven, en afvallen is hier geen uitzondering op. Het bereiken van je streefgewicht op een manier waarbij je lichaam niet in spaarstand terecht komt, kost nu eenmaal tijd en geduld. Helaas zijn enorme motivatie en zelfdiscipline niet genoeg. Misschien houd je je veranderde eetpatroon één of twee weken vol, maar net als spierkracht raakt wilskracht uiteindelijk op. Dat is een heel normaal fenomeen, en zegt niets over hoe gedisciplineerd je als persoon bent. Om dus blijvend resultaat te boeken, wordt het belangrijk dat de gezonde keuzes een gewoonte worden. Dat betekent dat je op de automatische piloot het juiste eetpatroon hebt, zonder dat het iedere keer in een mentaal gevecht uitmondt.

Alleen, hóe bouw je die gezonde gewoontes in? In dit blog kijken we naar wat nu precies een gewoonte is en proberen we ons ervan bewust te maken welke gewoontes we in ons dagelijks leven hebben. In mijn volgende blog verdiepen we ons in hoe we slechte gewoontes kunnen vervangen door goede gewoontes. 

Neurowetenschapper Wolfram Schultz heeft interessant onderzoek gedaan naar gewoontes. Hij liet zijn laboratorium-aapje Julio voor een computerscherm zitten, waar eens in de zoveel tijd een geometrisch figuur op verscheen. Telkens wanneer Julio een cirkel of blok zag, moest hij aan een hendel trekken. Wanneer hij dat goed deed, kreeg hij een slok zoete vruchtensap. Uiteraard was Julio in het begin niet heel erg geïnteresseerd in deze opdracht, maar toen hij eenmaal begreep dat hij bij elke goede zet een slok zoete drank kreeg, keek hij met volle concentratie naar het beeldscherm. In de tussentijd hield Schultz met een elektrode zijn hersenactiviteit in de gaten. Iedere keer dat Julio zijn beloning kreeg, zag Schultz een piek in hersenactiviteit die op blijheid wees. Hoe vaker de proef gedaan werd, hoe meer Julio gewend raakte aan de volgorde van figuurtje, hendel, vruchtensap. Dit patroon was ook duidelijk te zien in zijn hersenactiviteit. Op een gegeven moment gebeurde er iets nieuws in Julio’s hersenen: hij kreeg zijn blijheid-piek al bij het zien van het figuurtje! En toen Schultz de beloning uitstelde, of wegliet, werd hij gefrustreerd en opstandig. 

Hoewel onze gewoontes in de regel wat complexer lijken, is het patroon hetzelfde: er is een trigger, we volgen een routine, en we ervaren de beoogde beloning. Hoe vaker we dit patroon volgen, hoe meer dit versterkt wordt en we zelfs al beginnen te hunkeren naar de beloning zodra we de trigger zien. Kijk maar eens naar subtiele patronen in het dagelijks leven. 

Ik begon op mijn veertiende met koffie drinken om de moeheid na mijn bijbaantje in de vroege ochtend te bestrijden. Ik vond de smaak bitter, dus nam ik er altijd iets lekkers bij. Inmiddels kan ik echt genieten van een kop koffie, maar het lijkt haast onmogelijk om er niet iets bij te snoepen. Alleen al het zien van koffie, doet me aan eten denken. En omdat ik dat fijne gevoel van bijvoorbeeld een lekker koekje al anticipeer, voelt het alsof ik mezelf enorm tekort doe wanneer ik het weglaat. 

Bekijk deze week eens welke gewoontes er bij jou zijn ingesleten. Zijn er momenten waarop je eet, ook al heb je geen honger? Associeer je sommige plekken, momenten, gezelschap of activiteiten (bijvoorbeeld tv kijken) met eten? Als je je hebt voorgenomen om minder te snoepen, analyseer dan wat er precies gebeurt op moeilijke momenten. Waar ben je? Wat ben je aan het doen? Waar denk je aan? In mijn volgende blog gaan we kijken naar hoe je deze input kunt gebruiken om goede gewoontes aan te leren!

 

Deborah Monfils is een blogger op het gebied van gezondheid en afvallen. Opgegroeid in een familie met ernstig overgewicht, is zij van jongs af aan geïnteresseerd in factoren die bijdragen aan een gezonde leefstijl. In haar blogs biedt zij invalshoeken vanuit de psychologie, haar geneeskunde opleiding en ervaring in het bedrijfsleven. www.physicalbusiness.com 

Print Friendly, PDF & Email